Finlandiya'da yaşam

Suomen sosiaaliturva
theme icon

Finlandiya'da sosyal güvence

Bu sayfada Kela’nın ilgilendiği Finlandiya’da yaşamaya dayalı sosyal güvence hakkında bilgiler verilmektedir. Bu sayfada, hangi durumlarda yaşamaya dayanan sosyal güvence çerçevesine bağlı olabileceğiniz hakkında bilgiler yer alır.

Infopankki’nin İşsizlik güvencesi sayfasından, kimlerin işsizlik güvencesi hakkına sahip olduğu konusunda bilgi edinebilirsiniz. Finlandiya’nın emeklilik sistemine ilişkin bilgileri Infopankki’nin Emeklilik sayfasından edinebilirsiniz.

Kela, halk emekliliği, çocuk parası, temel işsizlik güvencesi, hastalık parası, anne - baba parası, geçim desteği ve rehabilitasyon gibi konular hakkında ilgilenir. Bunun yanı sıra, Kela özel tıbbi tedavi giderlerini de karşılar.

Kela’nın parasal destek gerekçeleri yasalarda belirtilmiştir. Finlandiya sosyal güvence çerçevesine bağlı olma hakkına özel olarak başvurulmalıdır. Bütün diğer desteklere de özel olarak başvurulmalıdır. Kela, herhangi bir destek konusundaki kararını her başvuranın hayat şartlarını bireysel olarak ele alarak verir.

Her başvuranın hayat şartları ve destek gereksinimleri farklı olduğundan, Kela’nın verdiği parasal desteğin de miktarı farklıdır. Her başvuruda kendi bireysel durumunuzu belirtiniz.

Kela, belediyelerin sorumluluğunda olan sağlık ve sosyal hizmetler ile ilgilenmez. Finlandiya’da sigortası olan kişilerin Kela kartı vardır. İkamet yeriniz Finlandiya ise, Kela kartınız olmamasına rağmen kamusal sağlık hizmetlerinden yararlanma hakkınız vardır.

Infopankki sayfasının İkamet yeri Finlandiya’da bölümünden ikamet yeri hakkı ile ilgili daha çok bilgi edinebilirsiniz.

linkkiKela:
Sosyal Güvenlik hakkında bilgiFince | İsveççe | İngilizce

linkkiKela:
Finlandiya'ya taşınanların sosyal güvenliği(pdf, 560 kb)Fince | İsveççe | İngilizce | Rusça | Estonya Dili

linkkiKela:
Hastalık sigortası hakkında bilgiFince | İsveççe | İngilizce

linkkiSosiaali- ja terveysministeriö:
Finlandiya’da sosyal güvence hakkında bilgilerİngilizce

Finlandiya sosyal güvence çerçevesine bağlı olmak

Finlandiya’da sürekli olarak yaşıyorsanız, normal olarak Finlandiya’nın sosyal güvencesine bağlısınızdır. Bu durumda Kela’nın desteklerinden yararlanabilirsiniz. Yasalar, sürekli olarak yaşamanın ne anlama geldiğini belirlemiştir.

Finlandiya’da çalışıyor olmak da size sosyal güvence çerçevesine bağlı olma hakkı verebilir.

Sosyal güvenceye bağlı olmak ve destek almak Finlandiya’ya nereden taşındığınıza bağlıdır:

  • bir Kuzey Ülkesinden
  • bir Avrupa Birliği (AB) ya da Avrupa Ekonomik Alanı (AEA) ülkesinden ya da İsviçre’den
  • Finlandiya ile sosyal güvence anlaşması olan bir ülkeden.

AEA ülkeleri, Avrupa Birliği ülkeleri dışında Norveç, İzlanda ve Lihtenştayn’dır.

Bunun yanı sıra Finlandiya’ya taşınma nedenleriniz de sosyal güvence çerçevesine bağlı olmanızı ve destek konularını etkilemektedir. Örneğin:

  • çalışan ya da girişimci olarak
  • öğrenci olarak
  • aile ferdi olarak
  • gönderilmiş çalışan olarak

Finlandiya bazı ülkeler ile sosyal güvenceyi ilgilendiren anlaşmalar yapmıştır. Bu ülkeler, Kuzey Ülkeleri (İsveç, Danimarka, Norveç ve İzlanda), ABD, Kanada ve Québec, Şili, İsrail, Hindistan ve Avustralya’dır. Anlaşmalar genelde emeklilik konularını ilgilendirmektedir. Bazı anlaşmalar hasta bakımını da içermektedir. Yukarıda belirtilen ülkelerden birinden geliyorsanız, yapılan anlaşmaların sosyal güvencenizi etkileyip etkilemediğini Kela’dan kontrol edebilirsiniz.

linkkiFinlex:
İkâmet yasasıFince | İsveççe

linkkiKela:
Değişik ülkeler arasındaki sosyal güvencelere ilişkin bilgilerFince | İsveççe | İngilizce

linkkiKela:
AB vatandaşları için Finlandiya sosyal güvenliği konusunda bilgilerFince | İsveççe | İngilizce

Finlandiya’ya temelli taşınma ve Finlandiya’da sürekli olarak yaşama

Finlandiya’ya taşındığınız zaman Kela, sosyal güvence yasalarında tanımlandığı şekilde Finlandiya’da sürekli olarak yaşayıp, yaşamadığınızın değerlendirmesini yapar.

Sürekli olarak yaşama farklı yasalarda farklı tanımlanmıştır. Bu başlıkta sosyal güvence yasası ele alınmaktadır.

Eğer Finlandiya’ya temelli taşınmış olarak değerlendirilmezseniz, yine de çalışma gerekçesi ile sosyal güvence çerçevesine bağlı olabilirsiniz.

Aşağıda örnek olarak verilen durumlar söz konusuysa, Finlandiya’ya sürekli olarak taşınıyor olduğunuz yolunda değerlendirmede bulunulabilir.

  • Geri taşınma, yani yabancı bir ülkeden Finlandiya’da yaşamak için geri taşınmak.
  • Finlandiya’da yapılacak iş için, bir iş anlaşmanızın ya da benzerinin olması.
  • Finlandiya’da halihazırda sürekli yaşayan bir kişi ile evlilik ya da yakın aile ilişkisi.

Bunlara ek olarak, oturma izni alma yükümlülüğünüz varsa, oturma izninin genellikle en az bir senelik olması gerekir.

Durumuz her yönüyle incelenir. İnceleme sonunda yaşamanın sürekli olup olmadığı değerlendirmesi yapılır.

Finlandiya’ya geçici olarak taşınanların genel olarak sosyal güvence hakları yoktur.

Örneğin, bir öğrencinin Finlandiya’da bulunma sebebi yalnızca öğrenim görmek içinse, kişi geçici olarak Finlandiya’da yaşıyor olarak değerlendirilir.

Finlandiya’da sürekli olarak yaşadığınız değerlendirilmesi yapıldıysa, Finlandiya’da sürekli olarak yaşama değerlendirmesi aşağıdaki maddeler devam ettikçe mümkündür:

  • konut ve evinizin olması, ve öncelikli olarak burada yaşıyor olmanız,

ya da

  • sürekli oturma izni için herhangi başka bir gerekçenizin bulunması; örneğin, aile bağı ya da iş gibi.

Eğer başka bir ülkede çalışmaya başlayacak ya da bir seneden uzun bir süre olarak yurt dışına gidecek olursanız, Finlandiya’nın sosyal güvence çerçevesine bağlı olma hakkınız sona erebilir. Bu tür durumlar hakkında Kela’dan bilgi edinebilirsiniz.

Bunun yanı sıra, Finlandiya’da sürekli yaşamıyor ya da daha önce sürekli olarak yaşamadıysanız bir takım destekleri alamayabilirsiniz. Örneğin, anne-baba parasını alma koşulu, anne ve babanın, çocuğun hesaplanmış doğum tarihinden en az 180 gün öncesinden Finlandiya’ya taşınmış olmasıdır. Bir başka AB ülkesinden geliyorsanız, bazı durumlarda başka bir AB ülkesinden birikmiş sigorta aylarından faydalanabilirsiniz. Kela’dan bilgi alın.

linkkiKela:
Finlandiya'ya taşınanların sosyal güvenliğiFince | İsveççe | İngilizce

linkkiKela:
Yurt dışına göç ve sosyal güvenlikFince | İsveççe | İngilizce

linkkiKela:
Kela'nın iletişim bilgileriFince | İsveççe | İngilizce

Çalışan olarak Finlandiya’nın sosyal güvence çerçevesine en azından kısmen dahil olabilirsiniz

AB ülkeleri, AEA ülkeleri ve İsviçre

Avrupa Birliği alanından, AEA ülkesinden ya da İsviçre’den Finlandiya’ya çalışmak için taşınırsanız; kısa bir iş sözleşmeniz de olsa, işte bulunduğunuz süre içerisinde Finlandiya’nın sosyal güvence çerçevesine bağlı olabilirsiniz.

Örnekler:

  • 4 aydan kısa bir süre için çalışmaya geldiyseniz, evde çocuk bakımı desteği ya da kamu sağlık hizmetlerinden yararlanma hakkınız olabilir.
  • İş ilişkinizin 4 ay ya da daha uzun bir süre sürmesi durumunda, iş ilişkiniz süresince Finlandiya sosyal güvenlik sistemi kapsamı içinde bulunursunuz.

Diğer Ülkeler

Finlandiya’ya AB ve AEA alanları ya da İsviçre dışında bir yerden çalışmak için gelmişseniz sosyal güvencenizi aşağıdaki maddeler etkileyecektir:

  • Çalışma süresiniz
  • Hangi ülkeden Finlandiya’ya taşındığınız

Kela desteklerinden yararlanma hakkının büyük çoğunluğu, Finlandiya’ya temelli olarak taşınma ya da iş ilişkinizin en az 4 ay sürmesi koşulunu aramaktadır. Ek olarak, Finlandiya’da yaşayanların doldurması gereken şartların da yerine getirilmesi gerekir.

Finlandiya’ya sürekli olarak taşınmıyorsanız, Finlandiya sosyal güvenlik sisteminin kapsamında bulunuş süreniz, iş süreniz kadardır. İş ilişkinizin en az 4 ay sürmesi ve iş görme (çalışma) zamanınızla, alacağınız ücretin yeterli olması gerekmektedir. Ayrıca, ülkede çalışma hakkını da içeren bir oturma iznine gereksiniminiz bulunmaktadır.

Asgari çalışma zamanı genelde haftada 18 saattir Maaşın iş sözleşmesine uygun olması gerekmektedir. Eğer meslek dalının genel bir iş sözleşmesi yoksa maaşın en az ayda 1187 € olması gerekir (2017 senesinin şartı).

linkkiKela:
İşgören ve Finlandiya sosyal güvenliğiFince | İsveççe | İngilizce

İlticacı

Sığınma başvurusunda bulunmuş kişilerin Finlandiya’daki sosyal güvence sisteminden yararlanma hakları bulunmaz. Bu, söz konusu kişilerin Kela (Halk Emeklilik Kurumu) tarafından sunulan yardımları alamayacakları anlamına gelmektedir.

Kabul merkezi, sığınma başvurusunda bulunmuş kişilere kabul parası vermektedir. Kabul parası, sığınma başvurusunun ele alınışı sırasında geçen zaman süresince ödenir. Kabul parası, zorunlu harcamaları karşılamayı amaçlayan az tutarda bir paradır.

Sığınma başvurusunda bulunmuş kişi oturma izni alırsa ve sürekli olarak Finlandiya’da ikâmet ederse, Finlandiya’daki sosyal güvence sisteminden yararlanmaya hak kazanır. Oturma izni verilir verilmez, Finlandiya sosyal güvence sistemine işlenmez üzere Kela’ya başvuru yapılması gerekmektedir.