Suomen historiaa
Dolazak ljudi u Finsku
Nakon ledenog doba, otprilike nakon 10 000 godina, u Finsku počeli su doseljavati ljudi. Dolazili su sa istoka, sadašnjeg područja Rusije i sa juga preko Baltičkih zemalja. Ugro-finskom jeziku, korjenje finskog jezika porijeklom je iz Srednje –Rusije, ali takođe u građi finskog jezika pomješana je i građa, naprimjer: iz baltičkog i germanskog jezika. U Finskoj stanovništvo čiji je maternji jezik švedski živi već preko 800 godina. U Finsku 1200- i 1300 godine najprije doselili su se doseljenici iz Srednje-Švedske i sa sobom donjeli tog vremena švedske dijalekte.
Vrijeme Švedske vladavine
Finska je pripadala Švedskoj preko 600 godina, od srednjeg vijeka pa sve do početka1800-godina. U to vrijeme Švedska i Rusija borile su se čija će vlast vladati u Finskoj, takođe često i oružano. Zdogovor o miru, koji je se održao u mjestu Pähkinäsaari, godine 1323 zdogovoreno je da sadašnja zapadna- i južna Finska pripadaju Švedskoj, a Istočna- Finska bila je pod Ruskom vladavinom.
Kasnije 1500- i 1600-godine, kao posljedica ratovanja, Finsko područje pod švedskom vladavinom značajno se proširilo. U ratovanju, 1700-godine Švedska gubila je područja, i na kraju 1809 godine, čitava Finska prešla je pod Rusku vlast.
Finska dio Rusije
Za vrijeme Ruske vladavine, Finska bila je autonomija to jest samoupravna opština velike kneževine, o čijoj upravi odgovornost imala je Finskia vlastita vlada to jest senat, ali čiji veliki knez bio je Ruski car. Za vrijeme Ruske vladavine, Finska dobila je i svoj novac i dugo vremena Ruskoj armiji pripadao je poseban finski odvojeni odred.
Položaj samouprave finci su vješto upotrebili za svoje vlastite stvari. U to vrijeme značajno je ojačao: finski jezik, finska kultura i finski ekonomski život. Na početku 1900-godine finski odnos prema ruskim vlastodržaocima zatezala je pokrenuta ruska politika, koju finci nisu prihvatali.
Finska samostalnost
Nakon ruske revolucije u avgustu, Finski parlament prihvatio je 6. decembra 1917 deklaraciju nezavisnosti, a koja značila je da se Finska odvaja od Rusije.
U Finskoj, na početku 1918 godine, odvijao se građanski rat, u kojem crveni su zastupali radnike a bijeli zastupali su buržuje i seljake, i ratovali su jedni protiv drugih. Rat završio je se u maju 1918, i crveni izgubili su rat.
Od nezavisne Finske postala je republika, koja umjesto kralja i cara ima predsjednika koji narod bira na šest godina i gdje zakone reguliše parlament koji je narod izabrao.
Zimski rat i produženi rat
Sovjetski Savez napao je Finsku 30.11.1939, i tako je počeo zimski rat. Za vrijeme drugog svjetskog rata Finska je dva puta ratovala protiv Sovjetskog Saveza, pored zimskog rata 1939-1940 godine i kad je bio produženi rat godine 1941-1944.
Posljedica rata je Finski gubitak Karjale i drugih područja koji su pripadali Sovjetskom Savezu. Na ovim područjima živjelo je 430 000 finaca, koji su napustili svoj zavičaj kao izbjeglice, i oni su smješteni na područja koja su ostala Finskoj. Međutin, najvažnija stvar je, da Finska u drugom svjetskom ratu nije bila okupirana, i bez obzira na izgubljena područja, ostala je nezavisna država.
Finska nakon rata
Nakon rata Finski položaj bio je nesiguran. Na početku vladao je strah, da će Sovjetski Savez pokušati od Finske napraviti komunističku zemlju, na aisti način kao što se desilo drugim evropskim susjednim državama Sovjetskog Saveza. Finska uspjela je stvoriti dobar odnos sa Sovjetskim Savezom, sačuvala je demokratski društveni poredak i proširila trgovinu sa zapadnim zemljama. Međutim, zemlja je zapala u dugo uravnotežavanje vanjske politike, između Sovjetskog Saveza i zapadnih zemalja.
U poslije ratno vrijeme, Finski privredni razvoj bio je posebno potvrdan. Finska prodavala je svijetu papirne i ostale proizvode drvne industrije, i na taj način zarađivala novac za razvoj prosperiteta. Javne usluge razvijale su se, npr: stvarajući javno školovanje-, zdravstvenu zaštitu-i sistem socijalne sigirnosti, koji su napravili od Finske modernu državu sa blagostanjem.
Finska u novoj Evropi
Kad je se završio hladni rat u Evropi krajem 1980-godine, takođe i Finska bila je u stanju da može popraviti svoju liniju vanjske politike. Finska postala je 1995 godine: Evropske unije EU član. Godine 2002 Finska je među prvima iz grupe EU-zemalja uzela u upotrebu EU zemalja zajedničku novčanu jedinicu euro i na taj način odrekla se svoje valute markke.
Padom Sovjetskog Saveza početkom 1990-godine Finska privreda dospjela je u duboku krizu, npr. zbog trgovinskog smanjenja koje je bilo usmjereno prema Sovjetskom Savezu. Istovremeno bilo je jasno, da pored tradicionalne papirne industrije dodatno Finski privredni život treba uspješna preduzeća i iz drugih novih područja. Kljuć uspjeha pokazali su mobiteli i ostali proizvodi vrhunske tehnologije, na osnovu kojih je Finski privredni život dobio novo moderno lice.
Linkovi koji spadaju u Finsku historiju:
Vilma
Informacije o Finskoj historiji i finskom društvu za doseljenike na finskom jeziku suomeksi. Jezik koji se nalazi na linku Vilma, jasan je. Kad počneš čitati, tu možeš birati po jezičnom nivou.
Finnica
Detaljne informacije o Finskoj i njenoj historiji na finskom jeziku suomeksi.
ovo je Finska thisisFinland
Na stranicama Ministarstva za inostrane poslove nalaze se raznovrsne informacije o Finskoj historiji na engleskom jeziku englanniksi.