">
Structure_LogoPart1
بابه‌ته‌که‌ هه‌ڵبژێره‌



به‌خێربێیت بۆ فنلاندا

Tervetuloa Suomeen

بۆیه سه ردانی ئه و ماڵپه رت کردووه ، چونکه بیر له هاتن بۆ فینلاند ده که ی یا خود گه یشتووته فینلاند .

له ماڵپه ری بانکی زانیاریدا زانیاری سه ره تایی له پێوه ندی له گه ڵ کۆمه ڵگای فینلاندی ، کولتوور ( به خێری بۆ فینلاند ) ، مۆڵه‌ته‌ پێویسته‌کان بۆ ژیان له‌ فینلاند ( به شی کاروباری موڵه ت وه رگرتن ) ، دۆزینه‌وه‌ی خانووبه‌ره ( خانووبه ره ‌) ، خوێندنی زمانی فینلاندی ( زمانی فینلاندی ) ، کار و کاسبکاری ( کار ) ، خوێندن ( په روه رده ‌) ، خزمه‌ته‌ له‌شساغیه‌کان ( له شساغی ) ، خزمه‌ته‌ کۆمه‌ڵایه‌تیه‌کان ( خزمه ته کۆمه ڵایه تیه کان ) ، هاوکاری له‌ کاتی ته‌نگه‌ژه‌دا ( کاتی ته نگه ژه ‌) ، خزمه‌تگوزاریه‌کانی کاتی سه‌ربه‌ست و کولتووری ( کولتوور و کات به سه ربردن ) ، چالاکی رێکخراوه‌یی ( رێکخراوه کان ) له فینلاند و هه روه ها لینک بۆ ئه و ماڵپه ڕانه ی زانیاری زیاتریان ده ست ده که وێ .

به خێری !

له لاپه ڕه کانی به خێربێن بۆ فینلانداوه زانیاری ئه وه به ده ست ده هێنیت که چیت پێویسته کاتێكفینلاندفینلاند ده گوزیه وه بۆ فینلاند . هه روه ها زانیاری سه ره تایی له سه ر فینلاندا به ده ست ده هێنیت، سه باره ت به کۆمه ڵگای فینلاندفینلاند، مێژووه‌که‌ی ، سیاسه‌ته‌کهی،هاتو چووه‌که‌ی،ئایینه‌که‌ی،داب ونه‌ریتی فینلاندیودهزگاوده‌زگاکانی گرنگی ده‌وڵه‌تی‌‌ 

چ جۆره زانیاریه کت پێویسته؟

  ئایا بۆ خوێندن    دێیت بۆ فینلاندفینلاند؟

ئایا بۆ کارکردن دێیت بۆ فینلاندفینلاند؟

ئایا له ‌  وڵاتێکیتری یه‌کیه‌تی ئورووپاوه‌ دێیت بۆ فینلاندفینلاند

ئایا تۆ وه‌ک په‌نابه‌ر یانوه‌کپه‌ناخواز هاتوویته فینلاند؟

داخوا شارۆڤه ندی فینلاندی و ماوه یه که درێژه له ده ره وه ی وڵات ده ژیت و ده گه رێته وه بۆ فینلاند؟ له و باره دا ده توانی پرسیار له ئه‌نجوومه‌نی فینلاند Suomi-Seura بکه یت .

له‌ کاتی تازه‌ هاتن بن بۆ فینلاند ئه‌و بابه‌تانه‌ی خواره‌وه‌ت پێویستن:

  • مۆڵه تی ئیقامه ‌: ئه گه ر به نیازیت کار له فینلاندفینلاند بکه یت، ئه وا ده بێ مۆڵه تی کارکردنت هه بێ . زانیاری زیاتر له ماڵپه ڕه کانی بابه‌ته‌کانی مۆڵه‌ت  (Lupa-asiat) له بانکی زانیاری دا به ده ست ده هێنیت.
  • خانووبەرە زانیاری زیاتر له ماڵپه ڕه کانی خانووبه‌ره‌ (Asuminen) به ده ست ده هێنیت .
  • ژماره ی ناسنامه نووسینگه‌ی تۆمارکردنی باری که‌سێتی(Maistraatti)بهدهستدێت.شارهوانیشوێنیژیانیخۆت به‌ نووسینگهیتۆمارکردنیباریکهسێتیرابگهیهنه‌. هاوکاتژمارهیناسنامه‌ (یانژمارهیبیمهینهتهوهیی)وهردهگری.لهگهڵخۆتپاسپۆرتومۆڵهتیئیقامهببه‌.گهرخێزانداربی،پێویستتبهبهڵگهیهاوسهرێتیههیه‌.گهرمناڵتههیهپێویستتبهبهڵگهیلهدایکبوونیانههیه.

  • کارتی بیمەی کۆمەڵایەتی واتە کێلا له ده زگای کێلاوه واته له ده‌زگای بیمه‌ی نه‌ته‌وه‌یی   
    (Kansaneläkelaitos)وه‌.کهکارتیکێلاتههبوو،مافیبههرهوهرگرتنلهخزمهتهکۆمهڵایهتیهکانیفینلاندتههیه. به‌ر به‌ شێوه‌ی هه‌میشه‌یی له‌ فینلاند ده‌ژیت،دهتوانیکارتیکێلاوهرگری.ههمووئهوکهسانهیدێنبۆفینلاندبڕیاریبیمه‌ و ته‌ئمینی کۆمه‌ڵایه‌تیلهبارهیاندهدرێ.ئهوبڕیارهلهنووسینگهیناوچهیشوێنیژیانیداواکاردهدرێ.زانیاریزیاترلهپێوهندی له‌ گه‌ڵ کارتی کێلالهماڵپهریدهزگایبیمهینهتهوییدهدۆزرێتهوه.
  • کارتی باج که له نووسینگه‌ی باجه‌وه‌ (Verotoimisto) به ده ست دێت . کاتێک داوای کارتی باجدانه وه ده که ی، پێویستت به ناسنامه ی نه ته وه یی یان ژماره ی ناسنامه ی کاتی له نووسینگه‌ییه‌. تۆمارکردنی باری که‌سێتی هه یه ‌. له به شی سیسته می باج له ماڵپه ری بانکی زانیاریدا زانیار زیاتر سه باره ت به سیسته می باج وه رگرتن له فینلاند ده دۆزرێته وه ‌.
  • ژماره ی حیسابی بانکی به گشتی مووچه ی کارکردن هه میشه ده خرێته ژماره حیسابی بانکیه وه ‌.  له گه ڵ خزمه تگوزاریه کانی بانکه کاندا ئاشنا ببه ‌. شێوه ی جۆراوجۆر بۆ دانی حیساب و وه سڵه کان هه یه ‌ ( ده زگای ئۆتۆماتی بانکی، ئینته رنێت، ته له فون و هتد ). کاتێک حیسابی بانکی ده که یته وه ، پێویستیت به پاسپۆرت یانهه ر به ڵگه یه کی ره سمی دیکه ی ناسنامه ییت هه یه ‌.. هه روه ها ئێستا پاسپۆرتی بیانیش وه ک ناسنامه ه رده گیرێت . له ماڵپه ری Expat Finland دا زانیاری سه باره ت به بانکه کانی فینلاند ده دۆزرێته وه .
  • ژماره ته له فوون هه رچی زووتر . ژماره ته له فوون له فینلاندفینلاند ڕێگایه کی زۆر گرنگه بۆ په یوه ندی گرتن . سه یری نرخه کانی شه ریکه جۆراوجۆره کان بکه . له وانه یه له نرخی ته له فوونه کاندا جیاوازی زۆر هه بێ . له‌ فینلاند بۆ نموونە Sonera Mobile Networks , Elisa Matkapuhelinpalvelut  وFinnet Verkotخزمەتی پێوەندیە تەلەفۆنیەکان پێشکەش دەکەن.هه‌روه‌ها کۆمپانیای Ålands Mobiltelefon له‌ ئۆلاند خزمه‌ته‌کانی رایه‌ڵکه‌یی پێشکه‌ش ده‌کات.  ئه‌مڕۆ رایه‌ڵکه‌ی جی.ئێس.ئێمGSMهه‌موو پانایی فینلاند له‌ به‌ر ده‌گرێته‌وه‌.

    دەتوانی هەروەها هێلی پریپەید واتە پێشدراو وەرگری. کارتی هێلی پریپەید پێشوەخت بە رادەیەکی دیاری کراو داگیراوە کە دەتوانی بەو رادەیە تەلەفۆن بکەی. دەتوانی هێلی پریپەید لە کیوسکیR(R-kioski)، سوپێرمارکێتەکان و ئینترنێتەوە بکرێ. بۆ بەدەستهێنانی هێلی پریپەید پێویست بە ناونیشانی فینلاندی یا خود ژمارەی ناسنامە ناکات.

    لهماڵپهرینووسینگهیلێپرسینهوهلهمافیبهکارهێنهرانلیستیوهبیرهێنانهوهبۆکرینوفرۆشتنیخزمهتهگوزاریهکانیتهلهفۆنبهزمانهکانیفینلاندی،سوێدیوئێنگلیزیدانراوه‌.
  • ده رفه تی خوێندنی زمانی فینلاندی یان سوێدی . له فینلاندفینلاند دوو زمانی فه رمی هه ن . ،   فینلاندی و   سوێدی . زانیاری زیاتر له و باره دا له ‌  ماڵپه ڕی " بانکی زانیاری " به زمانه کانی فینلاندی و سوێدی  ده دۆزرێ ن ه وه .
  • ئه و مۆڵه ته شۆفێریه ی که له فینلاند به کار دێت . ئه و مۆڵه تی شۆفێریانه ی که ‌‌ له وڵاتانی تره وه به ده ست هاتوه به گوێره ی یاسای جۆراوجۆر مامه ڵه یان له گه ڵ ده کرێ . به گشتی مۆڵه تی شۆفێری بیانی ده بێ له ماوه ی ساڵێکدا له و رۆژه وه ی که هاتوویت بۆ   فینلاند بیکه یت به فینلاندی . زانیاری زیاتر سه باره ت به مۆڵه تی شۆفێری له ماڵپه ڕی پۆلیسه وه به زمانه کانی فینلاندی ، سوێدی و ئینگلیزی به ده ست ده هێنیت . زانیاری سه باره ت به وه ی که پۆلیسی فینلاند چ خزمه تگوزاری تریش پێشکه ش ده کات، له مالپه ڕی بانکی زانیاری به شی پۆلیس به ده ستدێت .
  • زانیاری سه باره ت دۆزینه وه ی نزیکترین بنکه ی ته ندوروستی . بنکه ی ته ندرووستی یه که مین شوێنه که، کاتێک نه خۆش ده که ویت، پێویسته په یوه ندی پێوه بکه یت . زانیاری زیاتر سه باره ت به سیستمی ته ندرووستی و ده رمانیی فینلاند له مالپه ڕی بانکی زانیاری به شی ته‌ندرووستی و ده‌رمان (Terveys) به ده ست دێت .
  • په یوه ندی به وڵاتی خۆته وه ‌. ده توانیت له فینلاند پوول و ته مبر له پۆست، کیۆسکی و له هه ندێ له فرۆشگاندا بکڕیت . له فینلاند کیۆسکی تایبه ت به ته له فۆن کردن ده ست ناکه وێ . یه کێک له رێگاکان به ده ستهێنانی ته له فۆنی پریپه ید pre-paid یان کارتی ته له فۆنه ‌. ئه و کارتانه بۆ نموونه له R-kioski یه کان ده فرۆشرێن . کاتێک ده تهه وێ ته له فۆن بۆ ده ره وه ی وڵات بکه ، نرخی ته له فۆنی ئۆپێراتۆره جۆراوجۆره کان به راورد بکه ‌. بۆ به راورد کردنی نرخی ئۆپێراتۆره جۆراوجۆره کان ده توانی له رێگای ویکیپێدیاوه به زمانی فینلاندی به هره وه رگری . ده توانیت ته له گراف و فاکسیش به پاره له دائیره ی پۆسته وه بنێری . له‌ کتێبخانه‌ی شاره‌وانییه‌کانه‌وه (‌Kunnallinen kirjasto) ده توانرێ به کارتی کتێبخانه به خۆڕایی که ڵک له ئینته رنێت وه ربگیرێ . هه روه ها له زۆرێک له قاوه خانه کاندا ده رفه تی به کارهێنانی ئینته رنێت هه یه ‌.

    ئه گه ر پێویستیت به وه هه بوو که ‌‌ په یوه ندی به که سێکی بێ سه رو شوێنی خۆته وه بگریت ، ده توانیت ئه م بابه ته بخه یته به ر ده ستی ریکخراوی گه ڕان به شوێن که ساندا له خاجی سووری فینلاندی(Suomen Punaisen Ristin henkilötiedustelu). له‌ ماڵپه‌ری ئینتێرنێتی خاچی سووردا زانیاری له و باره وه به زمانه کانی خواره وه ده ست ده که وێت : فینلاندی، ئینگلیزی، سوێدی، فه رانسی، سۆمالی، عه ره بی، ئیسپانی، فارسی، پڕتقاڵی و رووسی .   تۆڕی خاچی سوور و مانگی سوور له ناو زیاتر له ‌ 170 وڵاتدا زانیاری وئاگاداری نێوان که سه کان له شوێنه جیاجیاکاندا کۆده کاته وه و ده نێرێ .
     
  • زۆر که س هه ن که ده یانه وێ بزانن ئایا ده توانن ڕێ و ڕه سمی ئایینی خۆیان به ڕێوه به رن . زانیاری زیاتر له ماڵپه ڕی ئایینه‌کان له‌ فینلاند (Uskonnot Suomessa )به‌ زمانیفینلاندیبهدهستدێت.

گواستنه وه بۆ وڵاتێکی تازه کارێکی ئاسان نیه ، که له وێدا هه موو شتێك جیاوازبێت . زمان فێربوون هه نگاوێکی گرنگه بۆ گونجان زانینی زمان هه روه ها یارمه تیت ده دات بۆ تێگه یشتن له کۆمه ڵگای تازه ‌. له فینلاند ده رفه تی جۆراوجۆر بۆ خوێندن هه یه ‌.  زانینی زمان و بڕوانامه ی پیشه یی له کاتی داوای کارک ردندا یاره مه تی ده رن . له ماڵپه ری Expat Finland دا زانیاری به زمانی ئینگلیزی له سه ر کۆچکردن بۆ فینلاند ده دۆزرێته وه ‌.

له‌ فینلاند پشتیوانیله‌ خۆگونجان و ئه‌نتگراسیۆن ده‌کرێ

لە فینلاند یاسای خۆگونجان هەیە. بە پێی یاسا هەموو ئەو کەسانەی کە مۆڵەتی نیشتەجێی لە فینلاند وەردەگرن یا خود دەبنە خاوەن مافی نیشتەجێ بوون لە فینلاند، مافیان هەیە زانیاریە سەرەتاییەکان لە مەڕ فینلاند وەرگرن. کۆچبەر هەروەها مافی وەرگرتنی هەڵسەنگاندنی سەرەتایی و دارشتنی پلانی خۆگونجانی هەیە، گەر بێت و بێکار بێ و داوای کار بکات یا خود یارمەتی بژێوی وەردەگرێ. کۆچبەر دەتوانێ داوای هەڵسەنگاندنی سەرەتایی بکات، تەنانەت گەر بێکار نەبێ و یارمەتی بژوێویش وەرنەگرێ.

مەبەست لە هەڵسەنگاندنی سەرەتایی ئەوەیە، کە بزانرێ کۆچبەر پێویستی بە چ جۆر خزمەتگوزاریەک هەیە.

  پلانه‌که‌‌ له‌ له‌ گه‌ڵ راوێژکاری هێزی کاری له‌ نووسینگه‌ی کاردۆزینه‌وه‌ یان له‌ گه‌ڵ کارمه‌ندی خزمه‌ته‌کۆمه‌ڵایه‌تیه‌کان و له‌ ده‌زگای سۆسیال داده‌رێژرێت. له‌ ماڵپه‌ری وه‌زارتی کاروباری ناوخۆیی زانیاری و لینکی پێویست له‌ پێوه‌ندی له‌ گه‌ل یاسای خۆگونجان ده‌دۆزرێته‌وه‌. هه‌روه‌ها زانیاری زیاتر له‌ ماڵپه‌ری مه‌کۆی فێربوون بڵاو کراوه‌ته‌وه‌.

  له‌ ماڵپه‌ڕی وه‌زاره‌تی کار و بازرگانیدادا رێنمایی سه‌باره‌ت به داڕشتنی‌  پلانی خۆگونجاندن به‌م زمانانه‌ی خواره‌وه‌ به‌ده‌ست ده‌هێنیت :

كوردی  
فینلاندی
ئه‌لبانی
عه‌ره‌بی
ئینگليزی
فارسی
فه‌ره‌نسی
سربۆكرواتی  
سۆمالی
ڕووسی

زانیاری لە مەڕ فینلاند

ماڵپەری ژیان لە فینلاند Lifeinfinland.fi  رێنوێنی تایبەت بە کۆچبەرانە. کە لەودا زانیاری لە مەڕ ژیان و کارکردن لە فینلاند، ناونیشانی کاربەدەستان و هەروەها زانیاری سەرەتای لە مەڕ ژیانی کولتووری و چاندی و کۆمەڵایەتی خەڵکی فینلاند دەدۆزرێتەوە. رێنوێنیەکە بە زمانەکانی خوارەوەیە:

فینلاندی
سوێدی
ئینگلیزی
رووسی
فەرانسی
ئێسپانیاییی
چینی
عەرەبی

نامیلکه ی زانیاری له باره ی بیمه ( ته ئمینی )‌ ی کۆمه ڵایه تی ناوه ندی بیمه ی ( ته ئمین ) نه ته وایه تی فینلاند کێلا Kela : نامیلکه به زمانی ساده ی فینلاندی له پێوه ندی گواستنه وه بۆ فینلاند یان گواستنه وه بۆ ده ره وه ی فینلاند و هه روه ها نامیلکه به زمانه کانی ئینگلیزی و رووسی له پێوه ندی له گه ڵ گواستنه وه بۆ فینلاند .

هێنانی بوونه وه ر بۆ فینلاند

گه ر بوونه وه ری خۆماڵیت هه یه و ده تهه وێ بیهێنیته فینلاند، به زووترین کات له پێوه ندی له گه ڵ مه رجه کانی هێنانی بوونه وه ر بۆ فینلاند بدۆزه وه ‌. له فینلاند لرێنوێنیه کانی وه زاره تی کاروباری وه رزێری و داڕستانداری ( maa- ja metsätalousministeriö ) له پێوه ندی له گه ڵ هێنانی ئاژه ڵه کان ره چاو ده کرێ . زانیاریه رۆژه ڤه کان له ماڵپه ری ناوه ندی هێمنایه تی که ل و په لی ژیان ( Elintarviketurvallisuusvirasto ) به زمانه کانی فینلاندی ، سوێدی و ئێنگلیزی ده دۆزرێنه وه ‌.

خزمه تگوزاریه کانی فینفۆ Finfo   به ته له فۆن 0207 401 160

له ناوه ندی خزمه‌تگوزاری فینفۆی یه کیه تی دانیشتوان   Väestöliitto ده توانرێ رۆژان سێ شه ممه تا هه ینی به زمانه کانی فینلاندی، ئینگلیزی، فه رانسی و عه ره بی هه موو پرسه کانی پێوه ندیدار به گواستنه وه بۆ فینلاند پرسیار بکرێن .

بە زمانی رووسی رۆژانی سێشەممە بۆ هەینی لە کاتژمێر 12 بۆ 15

سۆمالی رۆژانی دووشەممە لە کاتژمێر 12 بۆ 16 و سێشەممە لە کاتژمێر 9 بۆ 12

بە زمانەکانی ئینگلیزی و فینلاندی لە هەموو کاتەکانی سەرەوە ئاماژە پێکراو.

دەتوانی هەروەها لە رێگای ئیمالی finfo@finfonet.fi یەوە داوای راوێژ بکەی. زمانەکانی خزمەتگوزاری رووسی، ئینگلیزی، سۆمالی و فینلاندین.



Back | Top