Eläketurva
له فنلاندا دوو سیستمی خانهنشینی یاسایی ههیه که ههر یهکهیان ئهوی تر تهواو دهکات:
-
خانهنشینی وابهسته به کار که کهسهکه له ڕێگهی موچه یان کاروکاسبی خۆیهوه بهدهستی دههێنێت.
-
خانهنشینی نهتهوهیی که لانی کهمی ئاستی ژیانی ڕۆژانهی خانهنشینی دابین دهکات.
ئهوانهی که بۆ ماوهیهکی تا حهدێک زۆر له فنلاندا ژیابیتن، لانی زۆر که تهمهنیان 65 ساڵ پڕ دهکاتهوه خانهنشینی وهردهگرن. خانهنشینی نهتهوهیی
(Kansaneläke)
لانی کهمی ئاستی ژیانی ئهو خانهنشینانه دابین دهکات که خانهنشینی وابهسته بهکاریان
(Ansioeläke)
نهبێ یان کافی نهبێ. بهو مهرجهی که ئهو کهسانه بۆ ماوهیهکی دیاری کراو له فنلاندا ژیابێتن. دریژی ماوهی ژیان له فنلاندا کارێگهری لهسهر ڕێژهی خانهنشیش دادهنێ. پرسیار له کێڵا بکه، بزانه ئایا تۆ دهرفهتی ئهوهت ههیه خانهنشینی بهساڵاچوان
(vanhuuseläke)
وهرگریت یان یارمهتی تایبهت به کۆچبهران
کهسانێک که لهسهر کارن دهکهونه ژێر سایهی سیستمی خانهنشینی کاریهوه وخاوهن کشت وکاڵ وکاسبکاران سیستمی خانهنشینی کاریی تایبهتی خۆیان ههیه. له ههردوو سیستمی خانهنشینیدا خانهنشینی بهساڵاچوان، خانهنشینی له کارکهوتن، خانهنشینی کهسێتی پێش وهخت و خانهنشینی بێکاری ههیه. سهبارهت بهوهی که ئایا چ شێوهیهکی یاسای خانهنشینی کاری کهسهکان دهگریتهوه پهیوهندی به شوێنی کار و پهیوهندی کاری کهسهکهوه ههیه.
بۆ وهرگرتنی خانهنشینی دهبێ به تایبهتی داوای بۆ بنووسرێ. سێ مانگ پێش کاتی خانهنشینی بهساڵاچوان دائیرهکانی خانهنشینی کاری فۆرمی داوای خانهنشینی بهساڵاچوان بۆ داواکاری خانهنشینی کاری دهنیرن، که تێیدا بهشێک له زانیاریهکان لهوهپێشهوه نووسراوه. بۆ ئهو کهسانهی که فۆرمهکانیان بۆ ناچیت، دائیرهی کێڵا نامهیان بۆ دهنێرێ، که تێیدا باسی خانهنشینی نهتهوهیی دهکرێت. له ماڵپهڕی
كێڵا
وه زانیاری زیاتر بهدهست دههێنیت سهبارهت بهوهی که چۆن خانهنشینی بهساڵاچوان داوا دهکرێت.
کاتێک هاوسهر یان سهرپهرشتیاری خێزانهکه بمرێ، بێوه پیاوهکه یان بێوه ژنهکه ومنداڵهکان دهتوانن خانهنشینی- خێزان وهرگرن. له ماڵپهڕی کێڵادا زانیاری سهبارهت به خانهنشینی پهیدا دهکهیت: یارمهتی خانهنشینی له فنلاندا چۆن رێکخراوه و چۆن خانهنشینی داوا دهکرێت.
له ماڵپهڕهکهدا ههروهها زانیاری سهبارهت به خانهنشینی کارگێڕانی دهوڵهتی و کاسبکاران
(
työvirka- ja yrittäjäeläke)
ههیه.